O niewydolności nerek mówimy wtedy, gdy nerki Twojego kota nie są już w stanie prawidłowo wykonywać swojej pracy. Nerki odgrywają w organizmie bardzo ważną rolę. Regulują nie tylko gospodarkę wodną, ale też usuwają toksyczne produkty przemiany materii i dbają o to, by ważne substancje pozostały we krwi. Nerki mają ogromną rezerwę czynnościową, co oznacza, że nawet uszkodzone nerki mogą bardzo dobrze wykonywać swoje zadanie. Dopiero gdy zniszczeniu ulegnie ponad 70 procent nerek, przestają one prawidłowo funkcjonować.

Niewydolność nerek występuje u kotów bardzo często, zwłaszcza u starszych. W uproszczeniu można ją podzielić na dwie kategorie: ostrą niewydolność nerek i przewlekłą niewydolność nerek. Leczenie i rokowania w obu przypadkach bardzo się różnią. W tym artykule skupiamy się głównie na postaci przewlekłej.

Jak powstaje przewlekła niewydolność nerek u kotów?
W przewlekłej niewydolności nerek dochodzi do nieodwracalnego uszkodzenia nerek. Utrata funkcji nerek następuje zwykle stopniowo, dzięki czemu organizm kota ma możliwość dostosowania się. Dlatego minie dużo czasu, zanim u kota pojawią się faktyczne problemy. W pewnym momencie organizm nie jest już w stanie się dostosować i pojawiają się objawy.

Przyczyny zwykle nie da się już wtedy ustalić. Niewydolność nerek może mieć bardzo wiele różnych przyczyn. U starszych kotów często chodzi o „wyczerpanie” nerek – narządy u starszych zwierząt po prostu funkcjonują gorzej. Ustalenie przyczyny rzadko też wpływa na leczenie. Ma to sens jedynie w przypadku infekcji lub spożycia substancji toksycznych – choć te dwie przyczyny częściej prowadzą do ostrej niewydolności nerek

U niektórych ras występuje amyloidoza – schorzenie, w którym w nerkach odkładają się określone białka. Choroba ta występuje np. u kotów abisyńskich. Koty perskie i brytyjskie krótkowłose chorują czasem na PKD (PolyCystic Kidney Disease, wielotorbielowatość nerek), w której w nerkach tworzą się torbiele. Ostatecznie oba te schorzenia również mogą prowadzić do przewlekłej niewydolności nerek.

Jak rozpoznać przewlekłą niewydolność nerek u mojego kota?
Jak wspomnieliśmy, nerki mają ogromną rezerwę czynnościową. Dopiero gdy zniszczeniu ulegnie 70 procent nerek, u kota pojawią się objawy. Oznacza to, że jeśli jedna nerka całkowicie przestanie działać, a druga nadal pracuje, nie zobaczysz żadnych objawów. Uszkodzone jest wtedy tylko 50 procent całkowitej wydolności nerek.

Objawy, które możesz zauważyć, to: duże pragnienie i częste oddawanie moczu, nudności, wymioty i zmniejszony apetyt. Również matowa sierść i ogólnie słaba kondycja mogą wskazywać na niewydolność nerek.

Nerki działają gorzej, co oznacza, że gorzej filtrują krew. Przez to kot traci dużo wody przez nerki i musi ją uzupełniać, pijąc więcej. Nudności, wymioty i zmniejszony apetyt są skutkiem nagromadzenia produktów przemiany materii. Z powodu osłabionej pracy nerek gorzej zatrzymują one też we krwi substancje potrzebne do wytwarzania białek. W efekcie kot zużywa bardzo dużo rezerw – rozkładowi ulegają przede wszystkim mięśnie.

Jak diagnozuje się przewlekłą niewydolność nerek u kotów?
Diagnozę stawia się na podstawie objawów, badania krwi i badania moczu. Samo postawienie diagnozy nie jest szczególnie trudne. Największym problemem jest określenie stadium choroby i niezbędnego leczenia. W medycynie weterynaryjnej wyróżnia się cztery stadia niewydolności nerek, z których każde wymaga własnego, specyficznego leczenia. Badania często uzupełnia się pomiarem ciśnienia krwi kota. Czasem lekarz weterynarii może zalecić USG, aby ocenić wygląd nerek.

Jak leczy się przewlekłą niewydolność nerek u kotów?
Leczenie i rokowania zależą w dużej mierze od stadium i rodzaju niewydolności nerek. Niestety przewlekłej niewydolności nerek nie da się wyleczyć. Mimo leczenia nerki kota będą się stopniowo pogarszać. Leczenie we wczesnym stadium może jednak spowolnić to pogarszanie się. Dzięki temu proces przebiega wolniej i dłużej trwa, zanim kot przejdzie do kolejnego stadium.

Każdy kot z niewydolnością nerek musi otrzymywać specjalnie dostosowaną karmę. Kot musi ją dostawać do końca życia, aby nerki były jak najmniej obciążone. Karma ta ma wysoką zawartość białka i niską zawartość sodu (jednej z soli). Jeśli kot jest odwodniony, będzie potrzebował kroplówki, a przy zbyt wysokim ciśnieniu krwi otrzyma leki obniżające ciśnienie. Od tego momentu leczenie jest indywidualnie dopasowywane. Dawka leków zależy od wysokości ciśnienia i od ogólnego samopoczucia kota. W niektórych przypadkach konieczne jest podawanie kotu suplementów, np. z potasem – zawsze rób to w porozumieniu z lekarzem weterynarii. Nadmiar potasu może doprowadzić do nagłej śmierci kota!

W miarę postępu choroby coraz trudniej jest skutecznie leczyć kota. Zastanów się, jak daleko chcesz się posunąć, i omów to z lekarzem weterynarii. Choć to bardzo trudne, weterynarz może dokładnie wyjaśnić Ci, czego się spodziewać, i razem z Tobą ułożyć realistyczny plan.