W literaturze rozróżnia się zapalenie oskrzeli i astmę. Zapalenie oskrzeli to łagodna reakcja na substancję drażniącą, taką jak dym papierosowy czy cząstki kurzu. Astma to reakcja alergiczna na substancje drażniące, takie jak dym papierosowy czy cząstki kurzu, w której rolę odgrywa również układ odpornościowy.

Astma u kotów znana jest też jako astma kocia (feline asthma). Płuca są wtedy nadmiernie pobudzone, co skłania komórki w płucach do wytwarzania większej ilości śluzu. Na skutek podrażnienia pogrubiają się też ściany głębszych dróg oddechowych. W płucach rozwija się reakcja zapalna, przez którą drogi oddechowe mogą obrzęknąć lub kurczyć się spastycznie. Wszystko to prowadzi do problemów z oddychaniem. O astmie mówimy wtedy, gdy rzeczywiście występują ataki.

Jakie są objawy astmy u kotów?
Objawy mogą być bardzo różne. U wielu kotów występuje duszność, częsty jest też świszczący oddech. Twój kot może np. oddychać z otwartym pyszczkiem lub dostać ataku duszności – można to porównać z atakiem astmy u ludzi. Kot ma wtedy ogromne trudności z oddychaniem. Może się też zdarzyć, że nigdy nie zobaczysz ataku, a zauważysz jedynie, że kot ma mniejszy apetyt lub przestaje jeść. Jeśli występują ataki duszności, zawsze mówimy o astmie.

Astma kocia może też powodować u kotów przewlekły kaszel – od bardzo łagodnego (1–2 razy dziennie) po bardzo częsty.

Przy objawach problemów z płucami zawsze w porę udaj się do lekarza weterynarii – nawet jeśli są bardzo łagodne! Jeśli zwlekasz zbyt długo, uszkodzenia płuc mogą stać się nieodwracalne.

Jak stawia się diagnozę?
Atak astmy lub nagły atak duszności często bardzo sugeruje diagnozę. Pojedynczy atak nie musi jednak oznaczać, że Twój kot naprawdę ma astmę. Dobre zdjęcie rentgenowskie pozwala lekarzowi weterynarii postawić diagnozę. RTG nie zawsze jest jednak rozstrzygające – niektóre koty mają astmę, której nie widać na zdjęciu. Specjalista może wtedy zajrzeć do płuc kamerą (bronchoskopia), ale kot musi być do tego w narkozie.

Dlatego zawsze najpierw wykonuje się zdjęcie rentgenowskie – u większości kotów pozwala ono postawić diagnozę. Poza tym większość kotów nie wymaga narkozy do RTG, a badanie to jest mniej inwazyjne niż wprowadzenie kamery do płuc.

Podczas bronchoskopii specjalista może ewentualnie wykonać płukanie dróg oddechowych i ustalić możliwą przyczynę kaszlu. Koty kaszlą bowiem również z powodu zapalenia płuc lub ciała obcego w płucach. Kaszel mogą też wywoływać nicienie płucne.

Czy każdy kot może zachorować na astmę?
Podobnie jak u ludzi, u każdego kota może rozwinąć się alergia – w każdym wieku. Najczęściej obserwujemy to jednak u kotów w wieku 6–8 lat. Niektóre z nich kaszlą już od dłuższego czasu. Koty syjamskie i spokrewnione rasy orientalne wydają się chorować częściej, ale zasadniczo może to dotknąć każdego kota.

Jak leczy się astmę u kotów?
Czasem konieczne jest odchudzenie kota. Otyłe koty mają trudności z oddychaniem, ponieważ tłuszcz ogranicza miejsce, w którym płuca mogą się rozszerzać. Ważne jest też zapewnienie w domu czystego powietrza (czyli bezpyłowy żwirek, niepalenie w domu, niestosowanie perfum czy odświeżaczy powietrza itp.) oraz dbanie o dobrą odporność. Myśl przy tym nie tylko o szczepieniach, ale też o odpowiedniej dawce ruchu i zdrowym jedzeniu, które zapewniają kotu dobrą ogólną kondycję. Koty z zapaleniem oskrzeli lub astmą są bowiem bardziej podatne na zapalenie płuc, dlatego dobra odporność jest ważna.

Astmę kocią leczy się zazwyczaj na dwa sposoby jednocześnie: lekami przeciwzapalnymi i lekami rozszerzającymi oskrzela. Podobnie jak u ludzi, leki rozszerzające oskrzela podaje się kotom przez pyszczek za pomocą inhalatora – wiele kotów akceptuje to zaskakująco dobrze. Musisz jednak spokojnie przyzwyczaić do tego kota, a nie go zmuszać – lekarz weterynarii doradzi Ci, jak to zrobić. Często leki rozszerzające oskrzela podaje się wziewnie razem z lekami przeciwzapalnymi. Leki przeciwzapalne można też podawać w tabletkach lub zastrzykach, ale działają wtedy w całym organizmie. W efekcie powodują znacznie więcej działań niepożądanych niż przy podaniu wziewnym.

Czy mój kot może dożyć sędziwego wieku?
Jeśli leczenie zostanie wdrożone w porę, okaże się skuteczne i będzie sumiennie prowadzone, Twój kot może żyć tak normalnie jak zawsze. Jeśli choroba zostanie wykryta zbyt późno lub w płucach zaszło już zbyt wiele zmian, rokowania są gorsze. Ciężkie ataki astmy mogą też zakończyć się śmiercią. Nie zwlekaj więc z wizytą u weterynarza, gdy Twój kot kaszle lub ma duszności.