Zapalenie ucha ma też inną nazwę: otitis. Ucho składa się z 3 części: zewnętrznej (przewód słuchowy zewnętrzny, externa), wewnętrznej (ucho wewnętrzne, interna) i części pośredniej (ucho środkowe, media). Między „externa” a „media” znajduje się błona bębenkowa. Przy otitis externa zapalenie obejmuje przewód słuchowy przed błoną bębenkową, przy otitis media stan zapalny znajduje się tuż za błoną bębenkową. Przy otitis interna zapalenie toczy się bardzo głęboko w uchu i często obejmuje także nerwy.

Jak powstaje zapalenie ucha u królików?
Otitis media często powstaje od wewnątrz – przez trąbkę Eustachiusza. To kanalik łączący jamę ustną z uchem środkowym („media”). Bakterie takie jak Pasteurella multocida (zob. też „katar u królików” w naszym poradniku zdrowia zwierząt) mogą tą drogą przedostać się do ucha środkowego i wywołać tam stan zapalny.

Otitis media może też rozwinąć się z otitis externa. Jeśli więc Twój królik ma zapalenie przewodu słuchowego zewnętrznego (przed błoną bębenkową), infekcja może przejść przez błonę bębenkową w głąb ucha. U królików zdarza się to jednak bardzo rzadko.

Zapalenie ucha wewnętrznego (otitis interna) niemal zawsze rozwija się z otitis media.

Czy każdy królik może dostać zapalenia ucha?
Każdy królik może mieć problem z zapaleniem ucha – w jednym uchu lub w obu jednocześnie. U królików o opadających uszach (np. baranków) często występuje otitis externa. Wynika to z tego, że przewód słuchowy królika jest stosunkowo długi, a opadające uszy lekko go zaciskają. Przez to woskowina trudniej wydostaje się na zewnątrz i dłużej zalega w przewodzie. Nie jest to wtedy klasyczne zapalenie ucha, lecz raczej stan zapalny wywołany nadmiarem woskowiny. Jeśli Twój królik często ma ten problem, możesz regularnie czyścić mu uszy maścią, która rozrzedza woskowinę. Dzięki temu łatwiej wydostanie się ona z ucha.

Inną częstą przyczyną otitis externa są roztocza, czyli świerzb uszny.

Jak rozpoznać zapalenie ucha u królika?
Przy zapaleniu ucho Twojego królika może być zaczerwienione, może wydobywać się z niego ropa, a królik może gorzej słyszeć. Królik może mieć zapalenie ucha bez żadnych objawów, ale może też bardzo mu ono dokuczać. Wtedy potrząsa głową, drapie się w ucho, często gorzej je (z powodu bólu) i może mieć guzek tuż pod uchem. To dość charakterystyczne dla królików – guzek może pojawić się tuż za okiem i pod uchem (u podstawy ucha). Uwaga: guzek w tym miejscu nie zawsze oznacza zapalenie ucha – mogą go powodować także inne schorzenia!

Zapalenie ucha wewnętrznego (otitis interna) często powoduje zupełnie inne problemy, takie jak zaburzenia równowagi i zez. Na szczęście zdarza się to rzadko.

Jak lekarz weterynarii diagnozuje zapalenie ucha u królika?
Zapalenie ucha bywa bardzo uporczywe i może szybko wymknąć się spod kontroli, więc nie zwlekaj zbyt długo z wizytą u lekarza weterynarii. Zwłoka tylko utrudnia leczenie, wydłuża je i podnosi jego koszt. Im wcześniej rozwiążesz problem, tym łatwiej.

Jeśli podejrzewasz, że Twój królik ma zapalenie ucha, lekarz weterynarii musi zbadać jego ucho. Istnieją specjalne lampki (otoskopy), którymi weterynarz może zajrzeć do ucha królika, aż do błony bębenkowej. Jeśli zobaczy w uchu ropę, od razu wie, że to zapalenie. Gdy przewód słuchowy jest zatkany, ropa nie może wydostać się na zewnątrz i gromadzi się w uchu. Wtedy właśnie widać wspomniany wcześniej „guzek” u podstawy ucha.

Jak leczy się zapalenie ucha u królików?
Najpierw ucho królika trzeba dokładnie przepłukać. Bez tego leki nie będą działać prawidłowo. Również wtedy, gdy w uchu jest tylko woskowina, ucho należy wyczyścić. Po dokładnym przepłukaniu ucha trzeba je smarować maścią. Otrzymasz ją od lekarza weterynarii i będziesz aplikować do ucha 1 raz (czasem 2 razy) dziennie. Za pierwszym razem weterynarz pokaże Ci, jak to zrobić. Terapię trzeba prowadzić długo, aby przyniosła efekt. Musisz też regularnie wracać na kontrole, by sprawdzić, czy maść działa wystarczająco. Nawet jeśli objawy ustąpiły, nie znaczy to, że zapalenie również minęło. Bardzo ważne jest, aby nie przerywać zbyt wcześnie aplikowania maści – w przeciwnym razie zapalenie od razu wróci!

Sporadycznie zdarza się, że terapia nie przynosi efektów – wtedy jedyną opcją pozostaje operacja. Lekarz weterynarii otwiera wówczas ucho królika, aby wypłukać całą ropę. Nie każdy weterynarz wykonuje taki zabieg.

Czy można zapobiec zapaleniu ucha u królików?
Jak wspomniano, zapalenie ucha często wywołuje Pasteurella. Dlatego przy pierwszych objawach tej choroby bardzo ważne jest, aby skontaktować się z lekarzem weterynarii.

Również otitis externa może prowadzić do otitis media. Dlatego regularnie kontroluj uszy swojego królika, a przy problemach z nadmiarem woskowiny zadbaj o to, by mogła ona łatwiej się wydostać. Nigdy nie wkładaj królikowi do ucha patyczka higienicznego! W ten sposób tylko wciśniesz woskowinę głębiej, co zwiększa ryzyko poważnego zapalenia.